Constitutional Period II,

During the period when the Ottoman Empire remained at the periphery of the capitalist world system, İzmir assumed the identity of a colonial port city which the Levantines, who transferred the rich products of Western Anatolia to the West, and their local collaborators made the center of the commercial diaspora. While İzmir, which lived through its brightest period from the 17th century to the beginning of the 20th century, had the appearance of an ordinary "slightly bigger than a village" town of the Aegean at the western end of the Anatolian plateau, it begins to be seen as the "Pearl of the Levant" with its port, quay, municipal organization, railways, trams, banks, factories, modern schools, casinos, clubs, theaters and coffee houses. In the aforementioned period, İzmir became one of the early modern period cities of the Ottoman Empire with the changes and transformations it went through. This article tries to convey the episodes of the economic, social, and ideological structural transformations in the background of this positive leap that the city had experienced.

Erken Cumhuriyet dönemi Türk ulus devletinin doğuşunu hazırlayan birçok gelişmeyi
de beraberinde getirmiştir. İmparatorlukların yıkılıp yerlerine ulus-devlet modellerinin
geçmeye başlaması, Benedict Anderson’ın “Hayali Cemaatler” çalışmasında özenle
belirttiği gibi bir takım mitler, tarihsel kökler ve ritüellerle oluşmuştur. Tebaanın ulusa
dönüşümü bütün bu gelişmelerin sonucunda olmuştur. Nitekim erken cumhuriyet
dönemi olarak nitelendirdiğimiz II. Meşrutiyet döneminde milli devlet olmanın
gereklerinden birisi olarak düşünülen milli marş oluşturma arayışlarına girilmiştir.
Zira II. Meşrutiyet’e kadar Osmanlılık ideolojisi içerisinde Türklerin herhangi bir milli
marşları yoktu. Nitekim 23 Temmuz 1908’de Meşrutiyet Devrimi gerçekleştiğinde
İttihatçılar Selanik, İzmir, Üsküp ve İstanbul sokaklarında Fransızların marşı Marseilles’i
söyleyerek II. Meşrutiyet’i kutlamışlardı. Bu eksiği ortadan kaldırabilmek amacıyla
1908’den itibaren milli marş arayışlarına girildi. Bu süreç 21 Mart 1920’de Türkiye Büyük
Millet Meclisi’nde açılan bir yarışma ile Mehmet Akif Ersoy’un Türk ordusuna hitaben
yazdığı İstiklal Marşı’nın kabul edilmesiyle sonlandı. 1923’ten 1930’a kadar Türkiye’de
bu marşın değişik versiyonları söylenilerek milli ritüeller yerine getirildi. 1930 yılında ise
Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası Şefi Osman Zeki Üngör bugün bütün Türklerin
söylediği İstiklal Marşı’nı besteledi. Biz bu tebliğimizde Erken Cumhuriyet döneminden
Milli Mücadele’ye uzanan süreçte Türkiye’de milli marş arayışlarını sosyal bilimlerin
yöntem ve verileriyle ortaya koymaya çalışacağız.

ÖZET : sa lÕ Õ ve güvenli i ile ilgili yasa, tüzük ve yönetmeliklerin ana hedefi, genelde ba ta in aat sektörü olmak üzere i güvenli i performansÕnÕ geli tirmek ve i aktivitelerinin daha sa lÕklÕ ve kazasÕz olarak sürdürülmesini sa lamaktÕr. Bu ba lamda, 2003 yÕlÕnda yürürlü e giren 4857 sayÕlÕ YasasÕnÕn temel hedeflerinden birisi tüm sektörlerde i kazalarÕnÕn ve kazalara ba lÕ kayÕplarÕn en aza indirilmesidir. Di er yandan, 2001 yÕlÕnda yürürlü e giren 4708 sayÕlÕ YapÕ Denetim YasasÕ temel olarak sa lam, kaliteli ve sa lÕklÕ yapÕlar üretilmesini hedeflemektedir. Bu çalÕ manÕn amacÕ, i sa lÕ Õ ve güvenli i konusunda iki yasanÕn bütünle ik bir incelemesinin yapÕlmasÕdÕr.

Balıkesir, Güney Marmara bölgesinin ticaret sanayi ve kültür merkezi olan bir şehirdir. Şehir hem Osmanlı İmparatorluğu zamanında hem de Türkiye Cumhuriyeti döneminde kültürel ve ekonomik açıdan önemini daima korumuştur. Balıkesir'de modern tiyatro faaliyeti II. Meşrutiyet döneminde başlamıştır. Kurtuluş Savaşı sonrasında şehirdeki tiyatro çalışmaları daha da hızlanmıştır. Atatürk döneminde Balıkesir 'de yaşayan yazarlar 15'ten fazla tiyatro eseri yazmışlar ve bunları yayımlamışlardır. Yazılan tiyatrolar genellikle milli edebiyat hareketi tiyatro anlayışına uygun eserlerdir. Balıkesir'de Atatürk döneminde okullarda ve sivil toplum örgütleri bünyesinde tiyatro toplulukları kurulmuştur. Türk Ocağı, İdman Yurdu ve Balıkesir Halkevi bünyesinde pek çok tiyatro eseri sahnelenmiştir. Bunların yanında İstanbul'dan çok sayıda tiyatro heyeti Balıkesir'e gelmiş ve oyun sahnelemiştir. Oyun ve yazılara bağlı olarak, şehirde tiyatro sahneleri açılmış, tiyatro sanatçıları yetişmiş ve tiyatro eleştirmenleri tiyatro ile ilgili pek çok eleştiri yazısı yazmışlardır. Bu durum 1922-1938 yılları arasında Balıkesir'de etkili bir tiyatro faaliyeti olduğunu ortaya koymaktadır.

Balıkesir'de dünyaya gelen Ali Şuûrî Efendi, 19. yüzyıl Osmanlı ilim dünyasının dikkat çeken simalarından birisidir. Tahsil hayatına Balıkesir'de başlamış, İstanbul'a giderek önemli ilim adamlarından dersler almış ve daha sonra doğduğu topraklara geri dönmüş olan Şuûrî Efendi, Nişancı Paşa-yı Cedid, Mâlulzâde ve Alay Beyi gibi muhtelif medreselerde görev yapmıştır. Birçok önemli müderris, müftü ve siyasetçi yetiştiren ve halkın büyük saygı beslediği Ali Şuûrî, bir süre sonra Balıkesir müftüsü olarak görevlendirilmiş ve Koca Müftü lakabıyla ünlenmiştir. Daha çok fetva ve eğitim işleriyle meşgul olan Şuûrî Efendi, dinî ilimlerin yanında geometri, matematik, coğrafya konularında da kendini yetiştirmiştir. Nakşibendiyye ve Kadiriyye tariklerine mensup olan Şuûrî Efendi, tasavvuf, fıkıh, kelâm gibi alanlarda kitaplar telif etmiş, ayrıca Dâru'n-Nâfia adlı bir medrese ve karşısına da bir kütüphane yaptırmıştır. Aynı zamanda çeşme inşası, şadırvan, suyolları gibi eserleri tamir ettirmiş ve bir mescid tadilatını gerçekleştirmiştir. Hüsn-i hat sanatında da mahir olup ta'lik yazıda ustalaşan ve şehrin bazı camilerini hatlarıyla süsleyen Ali Şuûrî Efendi, 1868 yılında Balıkesir'de vefat etmiş ve kütüphanesinin haziresine defnedilmiştir. Bu bildiri, Balıkesir için önemli faaliyetlere imza atan Ali Şuûrî Efendi'nin hayatı ve ilmî şahsiyetini arşiv kaynaklarından elde edilen bilgiler ışığında incelemektedir.

Balıkesir, Güney Marmara bölgesinin ticaret sanayi ve kültür merkezi olan bir şehirdir. Şehir hem Osmanlı İmparatorluğu zamanında hem de Türkiye Cumhuriyeti döneminde kültürel ve ekonomik açıdan önemini daima korumuştur. Balıkesir'de modern tiyatro faaliyeti II. Meşrutiyet döneminde başlamıştır. Kurtuluş Savaşı sonrasında şehirdeki tiyatro çalışmaları daha da hızlanmıştır. Atatürk döneminde Balıkesir 'de yaşayan yazarlar 15'ten fazla tiyatro eseri yazmışlar ve bunları yayımlamışlardır. Yazılan tiyatrolar genellikle milli edebiyat hareketi tiyatro anlayışına uygun eserlerdir. Balıkesir'de Atatürk döneminde okullarda ve sivil toplum örgütleri bünyesinde tiyatro toplulukları kurulmuştur. Türk Ocağı, İdman Yurdu ve Balıkesir Halkevi bünyesinde pek çok tiyatro eseri sahnelenmiştir. Bunların yanında İstanbul'dan çok sayıda tiyatro heyeti Balıkesir'e gelmiş ve oyun sahnelemiştir. Oyun ve yazılara bağlı olarak, şehirde tiyatro sahneleri açılmış, tiyatro sanatçıları yetişmiş ve tiyatro eleştirmenleri tiyatro ile ilgili pek çok eleştiri yazısı yazmışlardır. Bu durum 1922-1938 yılları arasında Balıkesir'de etkili bir tiyatro faaliyeti olduğunu ortaya koymaktadır.

Bir mekânın geçmişine ait bilgi ve belgelerin olması; mekânın hangi aşamalardan geçtiği ve coğrafi faktörlerin sosyoekonomik ve kültürel hayata nasıl yansıdığı konularında bilgiler içerir. Bu bilgiler, ilgili mekânın geleceğine yönelik planlamalarında da kullanılabilir. Bu araştırma, Mehmed Gazâlî tarafından 1927 yılında yazılmış olan “Balıkesir Vilayeti Coğrafyası” isimli eseri tarihi coğrafya perspektifinden değerlendirmeyi amaçlamıştır. Yaklaşık olarak bir asır öncesi Balıkesir ilinin bir nevi fotoğrafı (jeoloji, iklim, dağlar, nehirler, göller, bataklıklar, denizler, ormanlar, bitkiler, hayvanlar, tarım, ulaşım, nüfus, yerleşme vb.) şeklinde olan bu eser, Balıkesir’in hangi aşamalardan geçtiğini ortaya koyması bağlamında önem arz eden bir eserdir. Araştırma sonuçlarına bakıldığında; Gazâlî’nin Balıkesir’in fiziki ve beşeri coğrafya özelliklerini birlikte ele aldığı bu çalışma, bölgesel coğrafya kapsamında değerlendirilebilecek bir eserdir. Eser, genellikle tasvire dayalı açıklam...

İtilaf Devletlerinin müsaadesi ve desteğiyle Batı Anadolu'ya giren Yunanlar, 30 Haziran 1920'de Balıkesir'i işgal ettiler ve iki seneyi aşkın bir süre burada kaldılar. İşgalle birlikte Anadolu'nun içlerine doğru ilerleyen Yunanlar, yerli sivil halka karşı gittikçe şiddetini arttıran zalimce tavırlar sergilemeye başladılar. Söz konusu büyük mezalim dışında Yunanlar, işgal ettikleri bölgelerin haberleşme, malî ve idarî faaliyetlerine de hâkim olup kendilerine ait bir yönetim kurarak kente, dolayısıyla ülkeye yerleşme arzusuna kapıldılar. İşgal esnasında bölgede görevli mülki ve askerî amirlerin İstanbul Hükûmeti'ne hitaben kaleme aldıkları raporları içeren arşiv belgelerinin temel alındığı bu çalışmayla işgal esnasında bölgede yaşanan gelişmeler hakkında tafsilatlı malumat elde etme imkânı bulundu.

İtilaf Devletlerinin müsaadesi ve desteğiyle Batı Anadolu'ya giren Yunanlar, 30 Haziran 1920'de Balıkesir'i işgal ettiler ve iki seneyi aşkın bir süre burada kaldılar. İşgalle birlikte Anadolu'nun içlerine doğru ilerleyen Yunanlar, yerli sivil halka karşı gittikçe şiddetini arttıran zalimce tavırlar sergilemeye başladılar. Söz konusu büyük mezalim dışında Yunanlar, işgal ettikleri bölgelerin haberleşme, malî ve idarî faaliyetlerine de hâkim olup kendilerine ait bir yönetim kurarak kente, dolayısıyla ülkeye yerleşme arzusuna kapıldılar. İşgal esnasında bölgede görevli mülki ve askerî amirlerin İstanbul Hükûmeti'ne hitaben kaleme aldıkları raporları içeren arşiv belgelerinin temel alındığı bu çalışmayla işgal esnasında bölgede yaşanan gelişmeler hakkında tafsilatlı malumat elde etme imkânı bulundu.

Bir mekânın geçmişine ait bilgi ve belgelerin olması; mekânın hangi aşamalardan geçtiği ve coğrafi faktörlerin sosyoekonomik ve kültürel hayata nasıl yansıdığı konularında bilgiler içerir. Bu bilgiler, ilgili mekânın geleceğine yönelik planlamalarında da kullanılabilir. Bu araştırma, Mehmed Gazâlî tarafından 1927 yılında yazılmış olan "Balıkesir Vilayeti Coğrafyası" isimli eseri tarihi coğrafya perspektifinden değerlendirmeyi amaçlamıştır. Yaklaşık olarak bir asır öncesi Balıkesir ilinin bir nevi fotoğrafı (jeoloji, iklim, dağlar, nehirler, göller, bataklıklar, denizler, ormanlar, bitkiler, hayvanlar, tarım, ulaşım, nüfus, yerleşme vb.) şeklinde olan bu eser, Balıkesir'in hangi aşamalardan geçtiğini ortaya koyması bağlamında önem arz eden bir eserdir. Araştırma sonuçlarına bakıldığında; Gazâlî'nin Balıkesir'in fiziki ve beşeri coğrafya özelliklerini birlikte ele aldığı bu çalışma, bölgesel coğrafya kapsamında değerlendirilebilecek bir eserdir. Eser, genellikle tasvire dayalı açıklamaları kapsamaktadır. Eserin yazıldığı tarih ile birlikte yazarının da coğrafyacı olmadığı dikkate alındığında, dönemi için başarılı bir eser olduğu söylenebilir. Yazar, ilgili kurumlardan ve kaynaklardan aldığı verileri başarılı bir şekilde metninde kullanmış; genellikle tasvire dayalı açıklamalar üzerinden ortaya bir eser çıkarmış olsa da bazen önemli çıkarımlar veya kıyaslamalar yapmaktan da geri kalmamıştır.

Bir mekânın geçmişine ait bilgi ve belgelerin olması; mekânın hangi aşamalardan geçtiği ve coğrafi faktörlerin sosyoekonomik ve kültürel hayata nasıl yansıdığı konularında bilgiler içerir. Bu bilgiler, ilgili mekânın geleceğine yönelik planlamalarında da kullanılabilir. Bu araştırma, Mehmed Gazâlî tarafından 1927 yılında yazılmış olan "Balıkesir Vilayeti Coğrafyası" isimli eseri tarihi coğrafya perspektifinden değerlendirmeyi amaçlamıştır. Yaklaşık olarak bir asır öncesi Balıkesir ilinin bir nevi fotoğrafı (jeoloji, iklim, dağlar, nehirler, göller, bataklıklar, denizler, ormanlar, bitkiler, hayvanlar, tarım, ulaşım, nüfus, yerleşme vb.) şeklinde olan bu eser, Balıkesir'in hangi aşamalardan geçtiğini ortaya koyması bağlamında önem arz eden bir eserdir. Araştırma sonuçlarına bakıldığında; Gazâlî'nin Balıkesir'in fiziki ve beşeri coğrafya özelliklerini birlikte ele aldığı bu çalışma, bölgesel coğrafya kapsamında değerlendirilebilecek bir eserdir. Eser, genellikle tasvire dayalı açıklamaları kapsamaktadır. Eserin yazıldığı tarih ile birlikte yazarının da coğrafyacı olmadığı dikkate alındığında, dönemi için başarılı bir eser olduğu söylenebilir. Yazar, ilgili kurumlardan ve kaynaklardan aldığı verileri başarılı bir şekilde metninde kullanmış; genellikle tasvire dayalı açıklamalar üzerinden ortaya bir eser çıkarmış olsa da bazen önemli çıkarımlar veya kıyaslamalar yapmaktan da geri kalmamıştır.

Yerel basının "Koç Bilekli Valimiz" diye tanımladığı, İttihad ve Terakki'nin önde gelen, güvenilir ve işbilir adamlarından biri olan Evranoszade Rahmi Bey (Soyadı Yasası'ndan sonra, Arslan), 25 Haziran 1873 günü Selanik'te doğmuştu. Selanik eşrafından İsfendiyar ailesinin varlıklı, iyi yetişmiş bir üyesiydi. Babası Rıza Bey, annesi ise Evranoszadelerden Ayşe Hanım'dı. Rahmi Bey, ilk ve ortaöğrenimini Selanik'te yaptı. 1893 yılında yazıldığı Mekteb-i Hukuk-ı Şahane'yi bitirmesine yakın, bir jurnal sonrasında tutuklandı. Serbest kalınca Avrupa'ya gitti. Abdullah Cevdet ile "Reşadiye Komitesi"ni kurdu. Amaçları II. Abdülhamid'in yerine Veliaht Reşat Efendi'yi iktidara geçirmekti. Komitenin adı da bu amaçtan kaynaklanıyordu. 1899 yılında yurda döndü. 2 1911 yılında Sultan Mehmed Reşat'ın başyaveri Binbaşı Tahsin Bey'in kız kardeşi Nimet Hanım ile evlendi. Rahmi Bey, Talat ve Mithat Şükrü gibi İttihad ve Terakki'nin üç sivil kurucusundan biriydi. İkinci Meşrutiyet'in ilanından hemen sonra Cemiyet'in su yüzüne çıkmasını sağlamak üzere İstanbul'a gelen ilk grupta da yer alıyordu. 3 Cemal, Talat ve Cavit Beyler Rahmi Bey'le birlikte gelen diğer İttihadçılardı.

Osmanlı Devleti'nde II. Meşrutiyet'in yarattığı özgürlük ortamı içerisinde tiyatro yaşamında da ciddi bir canlanma görülür. Daha XIX. yy'ın ilk yarısında azınlıkların girişimleriyle önemli sanat aktivitelerinin gerçekleştirildiği bir kent olan İzmir'de bu canlılığa paralel olarak dönemin önemli tiyatro topluluklarının yanında amatör oyuncularında katkıları sonucu tiyatro adeta yaşamın bir parçası haline gelmiştir. Osmanlı Devleti'nde II. Meşrutiyet döneminde İstanbul'dan sonra en yoğun tiyatro faaliyeti İzmir'de kendini göstermiştir. 1908-1918 yılları arasında İzmir'de bu gelişmeler sonucu pek çok tiyatro topluluğu kurulmuş ve sahne yaşamına katılmıştır. 1915 yılına kadar tiyatro konusunda oldukça aktif görünen İzmirli tiyatrocuların faaliyetleri 1916 yılından itibaren gittikçe azalmıştır. İzmir basınında 1916 yılı sonlarında ve 1917 yılı başlarındaki birkaç haber dışında tiyatro etkinliği neredeyse sona ermiştir. I. Dünya Savaşı'nın iyice şiddetlendiği ve savaş koşullarının yıkıcı etkilerinin hissedildiği bu yıllar Müslüman Türklerin, Rumların, Ermenilerin ve Yahudilerin coşkulu bir şekilde katıldıkları sahne yaşamına da büyük darbe vurmuştur.

Osmanlı Devleti, XIX. asrın sonlarında yaşanılan siyasi ve sosyal gelişmeler neticesinde çağdaşı birçok devlet gibi çeşitli alanlarda birtakım denetim ve sansür uygulamalarına başvurma durumunda kalmıştır. Bu alanlardan biri de tulûat tiyatrosu ve bu tiyatrolarda oynatılan piyeslerdir. II. Abdülhamid dönemi denetim ve sansür mekanizması, özellikle tiyatro denetimi sayesinde devlet perspektifinden dönemin tiyatro icrasına yakından bakmamıza imkân sağlamaktadır. Bu çalışma, Komik Hasan Efendi ve onun idaresindeki Hayalhane-i Osmanî'ye ait piyesleri inceleyerek bunları tanıtmak, arşiv belgeleri ile Türk tiyatro tarihi literatürüne katkı sağlamak ve Osmanlı Arşivi'nin muhtevası bakımından makro/mikro çalışmalar için elverişli kaynaklara sahip olduğunu araştırmacılara duyurmak amacıyla kaleme alınmıştır.

Bir mekânın geçmişine ait bilgi ve belgelerin olması; mekânın hangi aşamalardan geçtiği ve coğrafi faktörlerin sosyoekonomik ve kültürel hayata nasıl yansıdığı konularında bilgiler içerir. Bu bilgiler, ilgili mekânın geleceğine yönelik planlamalarında da kullanılabilir. Bu araştırma, Mehmed Gazâlî tarafından 1927 yılında yazılmış olan "Balıkesir Vilayeti Coğrafyası" isimli eseri tarihi coğrafya perspektifinden değerlendirmeyi amaçlamıştır. Yaklaşık olarak bir asır öncesi Balıkesir ilinin bir nevi fotoğrafı (jeoloji, iklim, dağlar, nehirler, göller, bataklıklar, denizler, ormanlar, bitkiler, hayvanlar, tarım, ulaşım, nüfus, yerleşme vb.) şeklinde olan bu eser, Balıkesir'in hangi aşamalardan geçtiğini ortaya koyması bağlamında önem arz eden bir eserdir. Araştırma sonuçlarına bakıldığında; Gazâlî'nin Balıkesir'in fiziki ve beşeri coğrafya özelliklerini birlikte ele aldığı bu çalışma, bölgesel coğrafya kapsamında değerlendirilebilecek bir eserdir. Eser, genellikle tasvire dayalı açıklamaları kapsamaktadır. Eserin yazıldığı tarih ile birlikte yazarının da coğrafyacı olmadığı dikkate alındığında, dönemi için başarılı bir eser olduğu söylenebilir. Yazar, ilgili kurumlardan ve kaynaklardan aldığı verileri başarılı bir şekilde metninde kullanmış; genellikle tasvire dayalı açıklamalar üzerinden ortaya bir eser çıkarmış olsa da bazen önemli çıkarımlar veya kıyaslamalar yapmaktan da geri kalmamıştır.

Bir mekânın geçmişine ait bilgi ve belgelerin olması; mekânın hangi aşamalardan geçtiği ve coğrafi faktörlerin sosyoekonomik ve kültürel hayata nasıl yansıdığı konularında bilgiler içerir. Bu bilgiler, ilgili mekânın geleceğine yönelik planlamalarında da kullanılabilir. Bu araştırma, Mehmed Gazâlî tarafından 1927 yılında yazılmış olan "Balıkesir Vilayeti Coğrafyası" isimli eseri tarihi coğrafya perspektifinden değerlendirmeyi amaçlamıştır. Yaklaşık olarak bir asır öncesi Balıkesir ilinin bir nevi fotoğrafı (jeoloji, iklim, dağlar, nehirler, göller, bataklıklar, denizler, ormanlar, bitkiler, hayvanlar, tarım, ulaşım, nüfus, yerleşme vb.) şeklinde olan bu eser, Balıkesir'in hangi aşamalardan geçtiğini ortaya koyması bağlamında önem arz eden bir eserdir. Araştırma sonuçlarına bakıldığında; Gazâlî'nin Balıkesir'in fiziki ve beşeri coğrafya özelliklerini birlikte ele aldığı bu çalışma, bölgesel coğrafya kapsamında değerlendirilebilecek bir eserdir. Eser, genellikle tasvire dayalı açıklamaları kapsamaktadır. Eserin yazıldığı tarih ile birlikte yazarının da coğrafyacı olmadığı dikkate alındığında, dönemi için başarılı bir eser olduğu söylenebilir. Yazar, ilgili kurumlardan ve kaynaklardan aldığı verileri başarılı bir şekilde metninde kullanmış; genellikle tasvire dayalı açıklamalar üzerinden ortaya bir eser çıkarmış olsa da bazen önemli çıkarımlar veya kıyaslamalar yapmaktan da geri kalmamıştır.

Bir mekânın geçmişine ait bilgi ve belgelerin olması; mekânın hangi aşamalardan geçtiği ve coğrafi faktörlerin sosyoekonomik ve kültürel hayata nasıl yansıdığı konularında bilgiler içerir. Bu bilgiler, ilgili mekânın geleceğine yönelik planlamalarında da kullanılabilir. Bu araştırma, Mehmed Gazâlî tarafından 1927 yılında yazılmış olan "Balıkesir Vilayeti Coğrafyası" isimli eseri tarihi coğrafya perspektifinden değerlendirmeyi amaçlamıştır. Yaklaşık olarak bir asır öncesi Balıkesir ilinin bir nevi fotoğrafı (jeoloji, iklim, dağlar, nehirler, göller, bataklıklar, denizler, ormanlar, bitkiler, hayvanlar, tarım, ulaşım, nüfus, yerleşme vb.) şeklinde olan bu eser, Balıkesir'in hangi aşamalardan geçtiğini ortaya koyması bağlamında önem arz eden bir eserdir. Araştırma sonuçlarına bakıldığında; Gazâlî'nin Balıkesir'in fiziki ve beşeri coğrafya özelliklerini birlikte ele aldığı bu çalışma, bölgesel coğrafya kapsamında değerlendirilebilecek bir eserdir. Eser, genellikle tasvire dayalı açıklamaları kapsamaktadır. Eserin yazıldığı tarih ile birlikte yazarının da coğrafyacı olmadığı dikkate alındığında, dönemi için başarılı bir eser olduğu söylenebilir. Yazar, ilgili kurumlardan ve kaynaklardan aldığı verileri başarılı bir şekilde metninde kullanmış; genellikle tasvire dayalı açıklamalar üzerinden ortaya bir eser çıkarmış olsa da bazen önemli çıkarımlar veya kıyaslamalar yapmaktan da geri kalmamıştır.

Bir mekânın geçmişine ait bilgi ve belgelerin olması; mekânın hangi aşamalardan geçtiği ve coğrafi faktörlerin sosyoekonomik ve kültürel hayata nasıl yansıdığı konularında bilgiler içerir. Bu bilgiler, ilgili mekânın geleceğine yönelik planlamalarında da kullanılabilir. Bu araştırma, Mehmed Gazâlî tarafından 1927 yılında yazılmış olan "Balıkesir Vilayeti Coğrafyası" isimli eseri tarihi coğrafya perspektifinden değerlendirmeyi amaçlamıştır. Yaklaşık olarak bir asır öncesi Balıkesir ilinin bir nevi fotoğrafı (jeoloji, iklim, dağlar, nehirler, göller, bataklıklar, denizler, ormanlar, bitkiler, hayvanlar, tarım, ulaşım, nüfus, yerleşme vb.) şeklinde olan bu eser, Balıkesir'in hangi aşamalardan geçtiğini ortaya koyması bağlamında önem arz eden bir eserdir. Araştırma sonuçlarına bakıldığında; Gazâlî'nin Balıkesir'in fiziki ve beşeri coğrafya özelliklerini birlikte ele aldığı bu çalışma, bölgesel coğrafya kapsamında değerlendirilebilecek bir eserdir. Eser, genellikle tasvire dayalı açıklamaları kapsamaktadır. Eserin yazıldığı tarih ile birlikte yazarının da coğrafyacı olmadığı dikkate alındığında, dönemi için başarılı bir eser olduğu söylenebilir. Yazar, ilgili kurumlardan ve kaynaklardan aldığı verileri başarılı bir şekilde metninde kullanmış; genellikle tasvire dayalı açıklamalar üzerinden ortaya bir eser çıkarmış olsa da bazen önemli çıkarımlar veya kıyaslamalar yapmaktan da geri kalmamıştır.

Balıkesir, 15 Mayıs 1919’da İzmir’in işgalinden sonra oluşturulan İzmir Kuzey Savunma Cephesi’nin komuta kontrol merkezini oluşturmuştur. 15 Mayıs 1919’dan 30 Haziran 1920’ye kadar geçen bu sürede İzmir’den ve İstanbul’dan şehirde oluşturulan Kuva-yi Milliye Teşkilatı’na katılmak üzere pek çok vatansever Balıkesir’e gelmiştir. Balıkesir’deki bu mücadele yaklaşık 13.5 ay sürmüştür. Bu sürede gerek dışarıdan Balıkesir’e gelenlerin imkânları gerekse yerli imkânlarla Balıkesir merkez kazada 4 tane Türkçe gazete çıkmıştır: Karesi, İzmir’e Doğru, Ses, Doğru Söz. Bu gazeteler büyük ölçüde Kuva-yi Milliye taraftarı olan süreli yayınlardır.
Balıkesir, 30 Haziran 1920’de Yunanlılar tarafından işgal edildikten sonra, Türkçe basın-yayın faaliyeti bakımından etkin konumunu devam ettirmiştir. İşgal döneminde şehre dışarıdan gelen isimlerle yerli işbirlikçileri ortak hareket etmişlerdir. 30 Haziran 1920’den 6 Eylül 1922’ye kadar vilayet sınırları içinde Balıkesir, İrşat ve Adalet (Bandırma) isimli üç ayrı Türkçe gazete yayımlanmıştır. Bunlara ilave olarak Ayvalık’ta Rum azınlık tarafından iki tane de Rumca gazetenin çıkarıldığı bilinmektedir.
Balıkesir’de Türk Kurtuluş Savaşı esnasında yayımlanan gazeteleri, yayın içeriklerine göre Kuva-yi Milliye taraftarı gazeteler, Yunan taraftarı gazeteler ve Osmanlı Hükümeti taraftarı gazeteler olmak üzere üç kategoride değerlendirmek mümkündür. Bu bildiride 1919-1922 yılları arasında Balıkesir vilayeti sınırları içinde yayımlanan Türkçe gazeteler hakkında kısa verilecek, ardından söz konusu gazeteler yayın politikaları dikkate alınarak tasnif edilecek ve bir analize tabi tutulacaktır.

تعد البحوث الاستراتيجية من البحوث المهمة في دراسات الجغرافية السياسية لانها تبين الاهمية والدور الذي من الممكن ان تلعبه منطقة جغرافية محددة في تفاعل الدولة مع اقليمها الجغرافي، وما هذه الدراسة الا مثال على ذلك حيث ان الباحث تناول الاهمية الستراتيجية لاحر الاقضية المهمة في محافظة ديالى لاسيما وانه يحتوي منفذ المنذرية الحدودية الذي يعد من اهم المنفذ الحدودية مع ايران