Cohesion Policy

Moving from a long-established literature on the formulas and mechanisms of differentiated integration, this contribution explains the possible evolutions of the European political space in terms of a renewed meaning of that principle of subsidiarity laying at the basis of the EU Treaties. Differentiation affects subsidiarity by combining the classic vertical and horizontal dimensions with a “transversal” one.
Under this renewed frame, those Member States aiming to overcome the impasse of the supranational mechanism may arrange new cooperation tools on voluntary and inclusive basis. Further transfers of sovereignty in sensitive policy areas can only occur by involving citizens in the decision-making, in order to avoid the widening of those fractures that today, feed by widespread protest at multiple levels, threaten to disintegrate the European construction.

This paper looks at the relationship between the main features of publicly funded R&D projects and the creation of research jobs. Based on projectlevel data on 1,435 innovation projects implemented in Attica (Greece) during the 2007-2013 period, we estimate OLS models with heteroskedasticity-robust standard errors. Project budget, project duration, and induced private investment are positively correlated with the number of new research jobs. The strongest effect is on project duration and induced private investment. The findings indicate that bigger and prolonged projects that mobilise private co-finance have a better chance of creating research jobs.

This paper examines the systematic association between project characteristics and state spending absorption. Based on the project-level data of 1,400 publicly funded R&D activities applied in the Attica region (2007-2016), we estimate cross-sectional OLS models with heteroscedasticity-robust standard errors to examine the correlation between project size (budget), duration, and absorption rates, defined as the ratio of realised to approved public expenditure. The findings show that project size and project duration are negatively and significantly correlated with absorption. Larger and longer projects are less likely to fully absorb approved public funding, indicating that structural project attributes may influence absorption performance.

This study explores the impact of cohort turnover and migration flows on labour force dynamics at the sub-national level in Italy. Using municipal-level data from 2018 to 2019, changes in the active population are decomposed into three components: cohort turnover, internal migration, and international 1 migration. Municipalities are classified using the Degree of Urbanization and the National Strategy for Inner Areas. Results show that, although international migration contributes positively to the labour force, it does not compensate for losses caused by population ageing. Internal migration emerges as the main driver of change, with growth concentrated in suburban rather than peripheral areas. The study highlights the key role of internal mobility in shaping local labour markets and reveals marked spatial disparities in demographic and economic development. This analysis offers an initial attempt to disentangle the distinct contributions of internal and international migration in addressing the decline in the labour force linked to population ageing across Italian municipalities.

Romania's absorption of EU structural and investment funds from 2015 to 2025 demonstrates a trajectory of gradual administrative maturation constrained by persistent governance rigidities. Despite measurable improvements in contracting efficiency, digitalisation, and procedural simplification, systemic vulnerabilities-particularly high staff turnover, inconsistent procurement capacity, and fragmented institutional coordination-continue to inhibit full realisation of the country's absorption potential. Drawing on Eurostat datasets, European Commission monitoring reports, PNRR implementation data, and ministerial performance indicators, this article employs a mixed-methods analytical framework to explain the drivers of Romania's uneven absorption patterns. The results underscore how EU conditionality has functioned simultaneously as a stabilising mechanism and a catalyst for reform. Ultimately, the findings highlight the necessity of embedding durable administrative reforms capable of sustaining performance beyond cyclical political pressures.

Rolnictwo, obok migracji, codzienności i pamięci, stanowi jeden z kluczowych obszarów odzwierciedlających historyczne i współczesne relacje polsko-niemieckie. Przez wieki granica między Polską a Niemcami była nie tylko linią podziału, ale i strefą intensywnej wymiany ludności, technologii oraz modeli gospodarowania. Jest to dziedzina gospodarki, w której krzyżują się losy Polaków i Niemców. Można wspomnieć migracje polskich robotników rolnych do Prus i Zagłębia Ruhry w XIX w. (Skrabania 2025), burzliwe przesiedlenia i zmiany własności ziemi po II wojnie światowej, aż po współczesną integrację w ramach Unii Europejskiej. Zmiany w rolnictwie w Polsce przyspieszyły po przystąpieniu do Unii Europejskiej (UE), ale nie są one jedynie zjawiskami ekonomicznymi, lecz efektem złożonych procesów historycznych, które wpłynęły na strukturę agrarną, własność ziemi i tożsamość społeczności wiejskich. Polska z tradycją rozdrobnionych gospodarstw rodzinnych i Niemcy z dominacją większych, często uprzemysłowionych przedsiębiorstw rolnych, reprezentują odmienne modele rozwoju, które jednak podlegają tym samym mechanizmom wsparcia i regulacji w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (WPR). Po dwóch dekadach obecności Polski w UE warto zadać pytania o charakterystykę tych modeli rozwoju rolnictwa, zróżnicowane przyczyny ich ewolucji, stopień integracji, bariery oraz dysproporcje. Jak historyczne doświadczenia wpływają na współczesne strategie adaptacyjne rolników w obu krajach? Czy PRZEGLĄD ZACHODNI 2025, nr 4 doi.

Over the past decade, European regions have confronted a succession of major shocks, including the global financial crisis, the COVID-19 pandemic, and Russia's aggression against Ukraine. These events, combining sudden disruptions with "slow-burning" pressures, have exacerbated spatial inequalities, positioning regional resilience at the forefront of public policy. The confluence of acute and chronic stressors creates a complex environment that complicates mitigation efforts, particularly at regional and local levels. Consequently, addressing these challenges requires a reinterpretation of resilience grounded in a precise identification of shock sources and their impact on regional development trajectories. The aim of this analysis is to develop and implement a methodological framework for operationalizing regional resilience, specifically to categorize European Union regions based on their capacity to withstand the impacts of Russia's aggression against Ukraine. By integrating the VEC components (vulnerability, exposure, and consequences) with a multidimensional assessment encompassing social, economic, infrastructural, environmental, and institutional factors, this study adopts an evolutionary, multi-phase perspective on resilience. The results of the typology provide a basis for selecting test regions for idiographic studies aimed at identifying the process of evolutionary and transformational change in regional socioeconomic systems occurring in response to the development shock in question.

Science, technology, and innovation policy-making laboratories, by providing policymakers with educational, research, and consulting services, before the introduction of policy recommendations to the regulatory and legal structures, make it possible to test the policies on a small scale. Thus, the waste of huge resources allocated to the development of political solutions and additional damages may be prevented. On the other hand, future research as a process gives a more complete understanding of the forces of the long-term future, which should be taken into account in developing policy-making, planning, and decision-making. Therefore, future research of science, technology, and innovation policy-making laboratories to synchronize with today's world and for optimal policies is a necessity addressed in the present study. This study was applied in terms of objective and mixed in terms of method (literature review). In this survey, experts' opinions, interaction analysis, and scenarios have been used. The approach of the present study was future research. For data analysis, the SPSS, MicMac, and ScenarioWizard were used. The statistical population included a group of experts in the field of science, technology, and innovation policy-making. The analysis of data related to different states using ScenarioWizard showed that the probability of occurrence of 9 scenarios was more than other scenarios and the probability of occurrence of other 297 scenarios was very small and weak. The initial review of the scenarios showed the relative dominance of static state over desired and critical states. Out of 9 scenarios, 4 scenarios were strong and more probable. Scenario 1 with an impact score of 221 was the strongest, most desired, and most probable scenario facing science, technology, and innovation policy-making laboratories. Scenario 2 with an impact score of 181 was one of the most desired and probable scenarios facing science, technology, and innovation policy-making laboratories. Scenario 3 had an impact score of 102. Under this scenario, 4 key influencing driving forces were desired and 8 key influencing driving forces were static. Scenario 4 had an impact score of 65. Under this scenario, 8 key influencing driving forces were static and 4 key influencing driving forces were undesired.

Κατά την διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας έχει εκδηλωθεί υψηλό ενδιαφέρον για

επενδύσεις στον τομέα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας τόσο στην Ελληνική

επικράτεια όσο και στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Βασικοί στόχοι της παρούσας εργασίας είναι: α) η παρουσίαση του επενδυτικού

ενδιαφέροντος που έχει καταγραφεί για την αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών

Ενέργειας στην Ηλεκτροπαραγωγή στην Ελληνική επικράτεια την χρονική περίοδο 2001-

2011,να αποτυπωθούν οι επιπτώσεις που θα έχει η ανάπτυξη αυτών των ενεργειακών

επενδύσεων σε διάφορους τομείς της οικονομίας, της κοινωνίας και του περιβάλλοντος και

β) ο προσδιορισμός της οικονομικής αποδοτικότητας των συγκεκριμένων ενεργειακών

επενδύσεων.

Για την υλοποίηση των ανωτέρω στόχων της εργασίας καταγράφηκαν τα

χαρακτηριστικά των επενδυτικών προτάσεων σε αιολικά πάρκα και φωτοβολταϊκούς

σταθμούς που υποβλήθηκαν στην Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας και που έλαβαν θετική

γνώμη έπειτα από την αξιολόγηση μιας σειράς κριτηρίων, το χρονικό διάστημα 2001-2011.

Με βάση το νομοθετικό πλαίσιο για τις Α.Π.Ε., την χρηματοοικονομική θεωρία και την

χρήση κατάλληλων οικονομικών εργαλείων προσδιορίστηκε για διάφορα σενάρια η

οικονομική αποδοτικότητα των έργων Α.Π.Ε. του δείγματος της έρευνας. Η ανάλυση

βασίστηκε στο μηχανισμό στήριξης των Α.Π.Ε που έχει ήδη υιοθετηθεί και εφαρμόζεται

μέχρι σήμερα στην Ελληνική επικράτεια, τον μηχανισμό εγγυημένων τιμών αλλά και σε ένα

μηχανισμό στήριξης που θα μπορούσε να εφαρμοστεί, τον μηχανισμό εγγυημένων

διαφορικών τιμών με γνώμονα πάντα ότι εξασφαλίζεται η βιωσιμότητα των επενδύσεων

και υπάρχει ανάπτυξη χωρίς να επιβαρύνονται σημαντικά ο καταναλωτής και τα δημόσια

οικονομικά.

Τα συμπεράσματα και των δύο στόχων της έρευνας παρουσιάζονται για κάθε

τεχνολογία τόσο σε επίπεδο επικράτειας όσο και σε επίπεδο περιφέρειας, παρέχοντας

χρήσιμες πληροφορίες για την ανάπτυξη της ηλεκτροπαραγωγής από Α.Π.Ε. στην

Ελλάδα.

Αντικείμενο της παρούσας διατριβής αποτελεί η μελέτη και αξιολόγηση των προγραμμάτων χρηματοδότησης έργων έρευνας και τεχνολογίας με χρήση του πολυκριτηριακού μαθηματικού προγραμματισμού. Στο πλαίσιο της διατριβής αποτυπώνονται τα βασικά χαρακτηριστικά των προγραμμάτων χρηματοδότησης έργων έρευνας και των ερευνητικών έργων που

υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (Ε.Σ.Π.Α.) την

προγραμματική περίοδο 2007 –2013. Αρχικά στην διατριβή πραγματοποιείται μία περιγραφική

ανάλυση ανά τομέα Ε.Τ.Α.Κ. και γεωγραφική περιοχή για την απορρόφηση κονδυλίων έρευνας

και ανάπτυξης με την ολοκλήρωση 1.949 ερευνητικών έργων που υλοποιήθηκαν από 3.259

φορείς έρευνας στο πλαίσιο των ανωτέρω προγραμμάτων. Επιπλέον παρουσιάζονται

ευρήματα από την μελέτη της αποτελεσματικότητας και της αξιολόγησης των ερευνητικών

έργων και διερευνάται η ύπαρξη συσχέτισης μεταξύ της αρχικής αξιολόγησης του εκάστοτε

έργου και της απορρόφησης των απαιτούμενων πόρων κατά την ολοκλήρωση, καθώς και

μεταξύ της αρχικής αξιολόγησης του εκάστοτε έργου με τους δείκτες αποτελεσματικότητας που

προκύπτουν από την ολοκλήρωση του. Για τη συγκεκριμένη ντετερμινιστική ανάλυση,

χρησιμοποιούνται στατιστικά μοντέλα με δεδομένα από 293 ερευνητικά έργα δύο

προγραμμάτων χρηματοδότησης. Και στις δύο περιπτώσεις προκύπτει ότι δεν υπάρχει

στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ της αρχικής αξιολόγησης και του βαθμού απορρόφησης

της δημόσιας δαπάνης ή της ενδεχόμενης αποτελεσματικότητας των έργων, αποτέλεσμα που

δείχνει ότι η εκ των προτέρων αξιολόγηση και επιλογή των ερευνητικών έργων προς

χρηματοδότηση ίσως να χρειάζεται βελτιώσεις.

Ο δεύτερος στόχος της διατριβής σχετίζεται με την δημιουργία και εφαρμογή μεθόδων της

πολυκριτήριας ανάλυσης και του μαθηματικού προγραμματισμού με απώτερο σκοπό την

δημιουργία μοντέλων αξιολόγησης και διαχείρισης ερευνητικών προτάσεων που

χρηματοδοτούνται από εθνικούς και κοινοτικούς πόρους. Στο πλαίσιο της διατριβής

αναπτύσσονται δύο νέες εκδόσεις της μεθόδου Iterative Trichotomic Approach, δυο νέοι

μέθοδοι επιλογής χαρτοφυλακίων έργων Ε&Α που λαμβάνουν υπόψη τους περιορισμούς

πολιτικής για την κατανομή των διαθέσιμων πόρων και μελετούν την εγγενή αβεβαιότητα στην

αξιολόγηση των έργων από εμπειρογνώμονες. Οι προτεινόμενες μέθοδοι αναπτύσσονται σε

γύρους αποφάσεων με ανάλυση πολλαπλών κριτηρίων, μαθηματικό προγραμματισμό και

προσομοίωση Monte Carlo. Ο επαναληπτικός χαρακτήρας των εκδόσεων της μεθόδου I.T.A. επιτρέπει τη σταδιακή σύγκλιση στο τελικό χαρτοφυλάκιο έργων Ε&Α. Τα αποτελέσματα

παρέχουν πληροφορίες όχι μόνο για την αποδοχή ή μη ενός έργου Ε&Α στο τελικό

χαρτοφυλάκιο, αλλά επίσης ασχολούνται με την κύρια πηγή αβεβαιότητας που είναι η

αξιολόγηση των εμπειρογνωμόνων, παρέχοντας ένα βαθμό βεβαιότητας για τα επιλεγμένα και

απορριφθέντα έργα.

iii Περίληψη

Οι νέες εκδόσεις της μεθόδου I.Τ.Α. εφαρμόζονται στην δράση «Ερευνώ, Δημιουργώ,

Καινοτομώ», με 2.437 ερευνητικές προτάσεις που υποβλήθηκαν από 4.432 δικαιούχους και με

προϋπολογισμό δημόσιας δαπάνης 410 εκατ. ευρώ, και στην δράση «Συνεργασία 2011-

Συμπράξεις Παραγωγικών και Ερευνητικών Φορέων σε Εστιασμένους Ερευνητικούς και

Τεχνολογικούς Τομείς», με 540 ερευνητικές προτάσεις που υποβλήθηκαν από 1.098 δικαιούχους

και με προϋπολογισμό δημόσιας δαπάνης 107,8 εκατ. ευρώ.

Από την εφαρμογή των νέων εκδόσεων της μεθόδου Ι.Τ.Α. στις ανωτέρω δράσεις προέκυψε

ότι η τελευταία μπορεί να παρέχει λύσεις σε προβλήματα μεγάλου μεγέθους, με πολλά

ερευνητικά έργα και δικαιούχους χρηματοδότησης, συνδυάζοντας την ύπαρξη αβεβαιότητας

και πολλών αντικειμενικών συναρτήσεων και περιορισμών σε σύντομο χρόνο. Συγκεκριμένα

στην δράση Ερευνώ, Δημιουργώ, Καινοτομώ», όπου παρουσιάζεται το μεγαλύτερο και

πολυπλοκότερο πρόβλημα επιλογής χαρτοφυλακίου έργων Ε&Α με βάση το πλήθος των

αιτήσεων και των δικαιούχων χρηματοδότησης που έχει μελετηθεί έως σήμερα σύμφωνα με

την βιβλιογραφία, η νέα έκδοση της μέθοδος Ι.Τ.Α, σε σχέση με άλλες συμβατικές μεθόδους

οδήγησε σε μεγαλύτερη απορρόφηση πόρων Ε&Α και σε περισσότερη πληροφόρηση για την

βεβαιότητα του χαρτοφυλακίου των έργων Ε&Α στους αποφαζίσοντες. Στην δεύτερη δράση,

«Συνεργασία 2011-Συμπράξεις Παραγωγικών και Ερευνητικών Φορέων σε Εστιασμένους

Ερευνητικούς και Τεχνολογικούς Τομείς», η δεύτερη νέα έκδοση της μεθόδου Ι.Τ.Α. παρείχε

εξίσου αξιόπιστες και ευσταθείς λύσεις με άλλες συμβατικές μεθόδους, αλλά με περισσότερη

πληροφόρηση για το βαθμό βεβαιότητας επιλογής του κάθε έργου στο τελικό χαρτοφυλάκιο.

Τέλος τα στοιχεία της πρωτοτυπίας της διατριβής που είναι: α) η βάση δεδομένων που

δημιουργήθηκε από την επεξεργασία των δεδομένων του δείγματος της έρευνας και

αποτελείται από δείκτες απορρόφησης, αξιολόγησης και αποτελεσματικότητας έργων Ε&Α

που χρηματοδοτούνται από πόρους του Ε.Σ.Π.Α. και η οποία παρουσιάζεται για πρώτη φορά

στην Ελλάδα καθώς και β)οι νέες μέθοδοι αξιολόγησης και επιλογής χαρτοφυλακίου

ερευνητικών έργων συνετέλεσαν στην δημιουργία ενός Συστήματος Υποστήριξης Αποφάσεων

ιδιαίτερα χρήσιμο για τους φορείς χάραξης πολιτικής για την Έρευνα, τις Διαχειριστικές Αρχές

και τους Ενδιάμεσους Φορείς Διαχείρισης δράσεων χρηματοδότησης έργων έρευνας.

Development of inland water transport is one of the elements of the European cohesion policy. For Ukraine, the experience in implementing territorial development projects and programs aimed at forming a unified integrated transport system for the EU, within the framework of European cohesion policy, is extremely important. This is due to the opportunities to study the positive aspects of the European experience and the impact of implemented projects on regional development, as well as the European integration vectors of Ukraine's state development in the context of post-war recovery. One of the five priority policy objectives of the EU Cohesion Policy for 2021-2027 is PO 3: "Connected Europe", emphasizing the significance of developing a unified integrated transport system for the EU, both for the development of internal transport and international transport. For Ukraine, the accumulated EU experience in the development of inland water transport is highly beneficial in the context of ensuring regional development amid post-war recovery and in the context of its recently approved status as a candidate country for EU membership. Aim and tasks. The purpose of this research is to study the methodological foundations of inland water transport development in Europe and the practical outcomes of the EU's cohesion policy in this sector. This knowledge will be transferred and used to form conceptual and methodological foundations for developing inland water transport in Ukraine, while simultaneously addressing regional development stimulation in Ukraine.

The article is devoted to analyzing the tools and methodological approaches used to assess the impact of territorial cohesion policy on reducing interregional disparities across regions within EU countries. A content analysis of territorial cohesion assessment tools-as applied in various programs and projects of the European Observation Network for Territorial Development and Cohesion, originally known as the European Spatial Planning Observation Network (ESPON)-was conducted to trace the evolution of methods for assessing territorial disparities between regions in EU countries. Based on a comparative analysis of the methodological frameworks used for territorial cohesion assessments in the EU, the author identifies the main obstacles to applying EU methodologies in © Iryna Tsynalievska, Stamatis Kontsas 2025.

Hand-rearing protocols for porcupines are rarely described in the peer-reviewed literature, despite frequent rescue admissions of orphaned juveniles. This case report documents the captive hand-rearing of two orphaned Indian crested porcupine (Hystrix indica) porcupettes admitted to a zoological facility in western India. Following admission, both animals were stabilised and managed using warmed milk replacer feeds delivered at high frequency with progressive adjustment based on appetite, tolerance, and developmental stage. Daily logs recorded number of feeding events and total milk volume per 24 h, with serial body mass measurements obtained during routine handling. Across the main hand-rearing period (30 days of detailed feeding logs), porcupettes received 2–9 feeding events/day, and total milk intake ranged from 14–76 mL/day (Porcupette A) and 13–78 mL/day (Porcupette B), with mean daily intakes close to 50 mL/day for both. A reduction in feeding frequency and total milk volume was implemented in one individual during the final week, consistent with a planned weaning transition alongside increasing access to solid foods. Recorded body mass changes were clearer in Porcupette B (267–411 g across the record), whereas Porcupette A showed narrower variation (252–286 g), likely influenced by measurement timing and gut fill. The report consolidates practical, field-relevant considerations for warmth, concealment, diggable substrate, and feeding strategy in porcupette rehabilitation, and situates these observations within available evidence on porcupine feeding ecology and digestive physiology.

The intent of this paper is to provide empirical evidence about associations between structural fund allocation in the Czech Republic's micro-regions for the programming period 2007 to 2013, and intrastate regional disparities by considering the three traditional pillars of sustainable development. The results have mixed evidence, both supporting and not supporting various associations. Economically disadvantaged micro-regions had less structural fund allocation in the economic pillar of sustainable development. To the contrary, socially disadvantaged micro-regions were allocated more structural funds in the social pillar of sustainable development. Therefore, a compensatory effect in sustainable development was observed between economic and social pillars. Results in the environmental pillar were insignifi cant. The results in this paper provide an ambivalent conclusion regarding the contention that spatial distribution of structural funding actually contributes to a reduction in intrastate regional disparities at the micro-regional level. However, micro regions with better economic conditions, e.g. agglomeration economies, better human capital and patent activities-received more structural funding in total.

The primary purpose of this article is to evaluate the economic predictions of the ESO reform in Slovakia based on public expenditure analysis. We focus on the identification of the current expenses of district offices as bodies of local state administration in the period from 2011 to 2022, and evaluate whether, in the long term, the ESO reform has fulfilled one of its primary objectives of reducing public expenditures. The article is intended to open and expand the neglected scientific discussion surrounding public spending and the efficiency of district offices as bodies of local state administration in Slovakia. The study points to the fact that the ESO reform did not bring about the fundamental optimization of public expenditures. On the contrary, the results of the article point to the continuously increasing year-on-year expenditures of district offices-from the most significant percentage increase in 2014, when the reform began to be fully implemented (+128.4%), to the smallest increase (+1.54%) in 2016. The reduction of current expenses for district offices occurred only in the transitional years of 2013 (-3.68%) and 2022 (-48.30%).

Celem projektuw którym uczestniczą także zespoły eksperckie z Bułgarii, Czech, Estonii, Słowacji, Słowenii i Węgier, przygotowujące własne raporty krajo wejest ocena zdolności poszczególnych krajów kandydackich (w naszym przy padku Polski) do integracji europejskiej. Ocena ta (monitoring) dokonywana jest z określonej przez nasz zespół i stale doprecyzowywanej perspektywy. Poszczególne raporty dotyczą pięciu podsta wowych obszarów, a mianowicie: gospodarki, rolnictwa, społeczeństwa, prawa i polityki. Najważniejsze wydarzenia danego roku (w obecnym raporcie jest to rok 1999) w tych pięciu obszarach dotyczące integracji europejskiej są omówione w pierwszym rozdziale. W kolejnych raportach specjalny rozdział poświęcony jest wybranemu zagadnieniu, które ma kluczowe znaczenie dla przebiegu integracji. Rozdział ten przygotowywany jest przez wybitnego specjalistę z danej dziedziny, którego stały zespół EU-monitoringu zaprasza do współpracy w opracowaniu dane go raportu. W tej edycji jest to rozdział drugi, dotyczący problematyki polityki re gionalnej, autorstwa prof. dr hab. Jacka Szlachty z SGH. O ile rozdział pierwszy stanowi zasadniczo przegląd wydarzeń w danym roku, to rozdział trzeci jest próbą spojrzenia na przebieg procesu integracji europejskiej Polski w dłuższym okresie, ale z pewnego punktu widzenia, który przyjmujemy kie rując się wynikami analizy wydarzeń (i obrazujących je wskaźników) z danego roku. W tym raporcie takim pryzmatem jest zagadnieniejakości rządzenia. Dla prowadzenia rzetelnego monitoringu podstawowe znaczenie ma dobór wskaźników. Poprzez kolejne edycje raportu stopniowo wypracowaliśmy zestaw takich wskaźników. Ich poziom rozpatrujemy i komentujemy w poszczególnych 1. Marszałek Sejmu -M. Płażyński (2000) zwrócił jednak słusznie uwagę, że: "Problem nie polega na tym, że Polska nie ogłasza swojego stanowiska w sprawie reformy wewnętrznej UE, ale na tym, że nic nie wskazuje, by takie stanowisko miała".

La presente analisi è estratta dagli studi prodotti durante il percorso universitario, laurea e Master europeo di II livello sulla rigenerazione urbana svolto a Parma, con relatore il prof. Paolo Ventura. Il quadro di conoscenza [capitolo 1] raccoglie anche la normativa regionale, e l'aggiornamento dello strumento urbanistico comunale, revisionato dall'Amministrazione nel 2021. Lo studio di analisi [capitolo 2] è stato aggiornato con i nuovi dati ISTAT e si osserva l'evoluzione della struttura urbana estesa 1 . Infine è presentato un quadro economico con la stima di massima della spesa prevista per la riqualificazione della fascia costiera, e la fattibilità del master plan di rigenerazione urbana nella zona orientale di Salerno [capitolo 4], precedentemente progettato. Questo modello intende imitare i processi di trasformazione urbana già utilizzati a Monaco di Baviera che adottano il recupero diretto dei plusvalori fondiari ed immobiliari per garantire un'equa costruzione della "città pubblica", e si vuole suggerire tale approccio per tutta l'area urbana salernitana oggi coinvolta dal "programma integrato" presentato dalla Regione Campania, e che vorrebbe rigenerare tutte le aree censite. L'obiettivo dello studio è suggerire una strategia con priorità di interventi [capitolo 3] per migliorare le condizioni di vita del territorio salernitano condizionato dai divari territoriali fra il Nord ed il Sud dell'Italia, che ancora oggi riguardano la carenza di standard urbanistici e la sottovalutazione politica di una scorretta morfologia urbana costruita dai processi speculativi. I problemi e carenze del territorio possono diventare temi e questioni per possibili interventi rigenerativi partendo da una serie di ambiti da considerare, e che presentano carenze sotto il profilo morfologico, con limiti ambientali e rischi, ma potrebbero essere trasformati per restituire luoghi di valore consentendo una maggiore e migliore fruizione pubblica degli spazi aperti rigenerati. Nel corso dei decenni il ceto dirigente e politico ha elaborato e presentato visioni strategiche 2 , ed alcune questioni sono state affrontate 3 mentre molte altre sono state sottovalutate 4 . L'area urbana salernitana necessita di essere interpretata e progettata attraverso un approccio culturale diverso da quello tradizionale ed ortodosso. Un punto di vista capace di interpretare correttamente le risorse del territorio, siano esse storiche, ambientali, materiali, antropologiche ed immateriali per coinvolgere gli abitanti e proporre una strategia rigenerativa degli insediamenti urbani, rimuovendo gli errori del passato e restituendo valore. 1 Ibidem. 2 Documento preliminare per il Piano Strategico per la città di Salerno e area Vasta, 2006. 3 Pedonalizzazione e nuovo arredo urbano del Corso Vittorio Emanuele; nuovo arredo urbano del Lungomare Trieste; delocalizzazione del cementificio; recupero della fascia costiera; recupero del fiume Irno (Parco Urbano dell'Irno) e lungoIrno; recupero di alcuni vuoti urbani (Parco del Mercatello); nuova cittadella giudiziaria; sviluppo della portualità turistica (stazione marittima e porto Marina d'Arechi). 4 La cattiva morfologia urbana ereditata dai processi speculativi che si sono manifestati con violenza a partire dalla ricostruzione post bellica fino agli anni '80, determinando una carenza di standard nelle zone consolidate, e poi la contrazione della città iniziata negli anni '90 e tuttora in corso, ma non osservata dall'Amministrazione.

The article discusses the latest proposal for reform of the European Union treaties, which was included in the European Parliament resolution of November 2023. However, what constitutes the basis of the narrative are various motives, circumstances and everything that contributed to the proposed vision of the future of the European Union. Therefore, issues such as Brexit, the COVID-19 pandemic, the process of EU enlargement, the financial crisis, declining trust in the European Union, new rivalry between global powers, and the war in Ukraine were all subject to detailed analysis. All of this contributed to the reform proposal presented by the European Parliament. The considerations contained in the text end with the observation that it can be assumed with a great degree of probability that the latest proposal to change the treaties, regardless of its final result, will not end the process of European integration.

The Minority SafePack Initiative (MSPI), launched in 2012 and legally concluded in 2025, stands as one of the most significant exercises of participatory democracy in the European Union. As a European Citizens' Initiative (ECI), it mobilised over one million supporters across eleven Member States, successfully placing the protection of national and linguistic minorities on the EU agenda. Despite this achievement, the European Commission rejected the initiative in 2021, declining to propose any legislative measures. This article examines two decisive developments in the MSPI's trajectory. First, it analyses the Commission's 2021 decision to reject the initiative on substantive grounds, thereby using its discretion to halt the political momentum generated by widespread citizen mobilisation. Second, it considers the subsequent legal proceedings brought by the organisers. Spanning more than four years, the litigation concluded in June 2025 with the Court of Justice of the European Union's final judgment, which upheld the Commission's position and formally closed the MSPI's twelve-year journey. The case illustrates both the potential and the limitations of the ECI mechanism: while ECIs can elevate politically sensitive issues to the Union's agenda, their impact ultimately depends on the Commission's willingness to legislate, raising broader questions about the effectiveness of participatory democracy in the EU.

Les mouvements religieux ont toujours occupé une place centrale dans l’histoire des sociétés humaines. Ils répondent à des besoins fondamentaux : donner un sens à l’existence, structurer les valeurs, proposer des repères face à l’incertitude et à la complexité du monde. Dans ce cadre, ils peuvent jouer un rôle stabilisateur, social et identitaire important pour les individus qui s’y reconnaissent.
Cependant, tous les mouvements religieux ne présentent pas les mêmes caractéristiques ni les mêmes modes de fonctionnement. Certains reposent sur une organisation souple, laissant une large place à l’interprétation individuelle, tandis que d’autres s’appuient sur des structures plus centralisées, avec des règles précises et une autorité doctrinale clairement définie.